Parmak Freze Ölçüleri Ne Anlama Gelir? D1, D2, L1, L2, L, R ve Z Kodları

Kesici takım kataloglarındaki tablolar ilk bakışta şifreli görünür: D1, D2, L1, L2, L, R, Z. Bunlar rastgele kısaltmalar değil, ISO 13399 takım verisi standardında tanımlı ölçülerin sektörde yerleşmiş kısa karşılıklarıdır. Her biri tek tek karşılanıyor; sipariş aşamasında hangisinin belirleyici olduğu da ayrıca belirtiliyor.

Kısa cevap: sütun sözlüğü

D1: kesme çapı

Takımın kesici kenarlarının oluşturduğu daire çapıdır. Frezenin açacağı kanalın genişliği budur ve kesme hızı hesabında kullanılan D değeri de budur:

n = (Vc × 1000) / (π × D1)

Katalogda Ø8 yazıyorsa takım 8 mm genişliğinde kanal açar. Toleranslar üretici ve kaliteye göre değişir; hassas işlerde katalogdaki tolerans satırının incelenmesi gerekir (tipik olarak h10 veya daha dar).

D2: sap çapı

Takımın tutucuya giren silindirik kısmının çapıdır. Kesme çapından bağımsızdır.

Bu ayrımın pratik sonucu şudur: küçük çaplı frezelerde sap genellikle daha kalındır. Ø1 mm kesme çaplı bir parmak freze çoğunlukla Ø4 mm veya Ø6 mm sapla üretilir; çünkü Ø1 mm'lik bir sapı pensle güvenle kavramak mümkün değildir ve titreşim kaçınılmaz olurdu.

Bunun sipariş masasındaki karşılığı şudur: Ø6 pens varsa D2 = Ø6 olan satır seçilir. D1 = Ø6 olan satır pekâlâ Ø8 saplı olabilir ve o pens takımı kavramaz. İki sütun ayrı ayrı okunur.

L1: kesme (ağız) boyu

Kesici kenarların uzunluğudur. Tek pasoda inilebilecek maksimum eksenel derinliği (ap) bu belirler.

• 18 mm derinliğinde bir cep için L1 ≥ 18 mm olması gerekir.
• Uzun L1 her zaman avantajlı değildir: kesme boyu uzadıkça takım daha esnek olur, sapma ve titreşim artar. İhtiyaç duyulan kadar L1 tercih edilir, fazlası önerilmez.

Pratik kural: L1 / D1 oranı 3'ü aştığında kesme parametrelerinin düşürülmesi gerekir.

L2: boyun / erişim boyu

Her takımda bulunmaz. Kesici kısımdan sonra gelen, kesici olmayan ama inceltilmiş boyun bölümüdür. Derin cep ve kanallarda gövdenin iş parçasının kenarına sürtmesini engeller.

Tabloda L2 sütunu yoksa o ürün ailesinde boyun inceltmesi yoktur; bu normaldir. ATH Tools tablolarında boş sütun gösterilmez; sadece o ailede gerçekten kullanılan ölçüler listelenir.

L: toplam boy

Takımın uçtan uca uzunluğudur. Doğrudan kesme performansını belirlemez ama iki şeyi belirler:

1. Salgı (overhang): Takım pensten ne kadar çıkarsa titreşim eğilimi o kadar artar. Sapma, salgının küpüyle orantılı büyür: salgıyı iki katına çıkarmak sapmayı sekiz katına çıkarır.
2. Erişim: Derin bir kalıp boşluğuna inilmesi gereken durumlarda yeterli L gerekir.

Pratik kural: işi yapabilecek en kısa takım tercih edilir.

R: köşe radyüsü

Kesici kenarın köşesindeki yuvarlatmadır.

Köşe, kesme kenarının en zayıf noktasıdır: gerilim orada yığılır. Küçük bir radyüs bile bu yığılmayı dağıtarak takım ömrünü uzatır. Bu nedenle kaba talaşta mümkün olduğunda köşe radyüslü takım tercih edilir.

Z: ağız sayısı

Takımın kesici kenar (diş) sayısıdır. İlerleme hesabına doğrudan girer:

vf = fz × Z × n

Aynı devir ve aynı diş başı ilerlemede Z'yi iki katına çıkarmak tabla ilerlemesini iki katına çıkarır. Bu yüzden "daha çok ağız = daha hızlı" gibi görünür. Ama bir sınır vardır: ağız sayısı arttıkça talaş oluğunun hacmi küçülür.

Sipariş öncesi beş kontrol

1. D2, kullanılan pens ile uyumlu mu? (En sık yapılan hata.)
2. L1, cep derinliğinden büyük mü?
3. L gereğinden uzun değil mi? (Kısa takım = az titreşim.)
4. Z, yapılacak operasyona uygun mu? (Tam kanal açmada 2–3.)
5. R, hedeflenen geometri için doğru mu? (Dik köşe gerektiğinde R = 0.)

Ölçülerden takıma

ATH Tools ürün tablolarında her satır ayrı bir sipariş kodudur; yukarıdaki sütunlar görülerek istenen ölçü doğrudan sepete eklenebilir. Tablo üstündeki arama kutusuna ölçü yazılarak (örneğin 8 veya Ø8) satırlar daraltılabilir.

Doğru parametrelerle çalışmak için ölçü belirlendikten sonra kesme parametresi hesaplayıcısı kullanılabilir; kesme çapı ve ağız sayısı girildiğinde devir ve ilerleme hesaplanır.